Motivatiebehoeften, aangeboren of aangeleerd?

Hoe het komt dat mensen zich onderscheiden in motivatiebehoeften is nog niet duidelijk. Het is de discussie of het genetisch wordt bepaald of dat het meer een ontwikkelingsvraagstuk is. Wel is al bij kleine kinderen, peuters en kleuters, zichtbaar welk kenmerk opmerkelijk aanwezig is.

Het ene kind is de hele dag bezig met speelgoed, terwijl het andere kind liever bij moeder zit. Een verschil tussen product- en mensgericht.

Dit zijn kenmerken die men op latere leeftijd nog steeds ziet. De onderbouwing verklaart waarom. Wanneer iemand bijvoorbeeld productgericht is, zal de interesse en daarmee de aandacht meer uitgaan naar een bepaald onderwerp dan naar mensen. Waar iemand veel mee bezig is, komt in het geheugen en dat bepaalt de belevingswereld. Het is vanuit de eigen belevingswereld waarmee men kijkt en luistert naar de buitenwereld. Dus naar situaties.

Staat daarmee dan alles vast?

De ervaring leert dat dit voor een groot deel zo is. Een verandering betekent namelijk dat iemand in zijn leven een volkomen andere invalshoek neemt dan deze altijd had en gewend was. Het vraagt een verandering van denken en voor een deel een verandering van de identiteit.

Toch zie je soms uitzonderingen, bijvoorbeeld bij de moeter. Iemand kan zijn hele leven een moeter zijn geweest en op de dag van pensionering kan hij het besluit ‘nu moet ik niets meer’ nemen en daar naar gaan leven. Uitslapen, alles rustig aan en alleen iets doen als het leuk is. Maar ook hier bevestigt de uitzondering de regel.

Wel is het zo dat wanneer een bepaald kenmerk nadrukkelijk bij iemand aanwezig is, deze kan leren het meer in evenwicht te brengen met het tegenovergestelde kenmerk, met name als het kenmerk een negatief effect heeft. Denk aan de moeter die zichzelf opdrijft met opdrachten en daar last van heeft of de willer die tot niets meer komt omdat het zin hebben ontbreekt.

Zo kunnen mensen die nadrukkelijk risicomijdend zijn, leren om zichzelf meer te profileren en toch maar voor die ‘groep’ te gaan staan. Of dat dan van harte gebeurt, dat blijft nog maar de vraag. Iemand die nadrukkelijk risiconemend is, kan bijvoorbeeld eerst even tot tien tellen voor deze reageert of actie onderneemt. Iemand die nadrukkelijk op verschillen is gericht, kan zijn opmerking over wat niet klopt leren op te sparen. Degene die op overzicht is gericht, kan zichzelf aanleren iets nog een keer na te kijken voor hij de conclusie trekt dat het af is.

Getagd met , , , , ,

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

*